آموزش‌های ایمنی و پیشگیری

مجموعه مطالب آموزشی منتخب

معرفی سایت پناه از اینجا نیز بازدید فرمایید.
آموزش نحوه چسب زدن به پنجره‌ها موج انفجار باعث شکستن شیشه و پرتاب شدن خرده های شیشه بدون الگو خاصی به فضای داخلی میشود که می‌تواند آسیبهایی حتی جدی تر از انفجار اصلی ایجاد کند. برای جلوگیری از این آسیب‌ها نکات زیر را رعایت کنید. 📌 مطابق الگوهای مشخص شده در تصویر شیشه ها را چسب بزنید. از چند نوع چسب می‌توان استفاده کرد: بهترین نوع «برجسب ایمنی شیشه» است. گزینه دوم چسب نواری برزنتی است. سومین گزینه چسب نواری شفاف است. ⚠️در نظر داشته باشید که؛ 🔺 چسب پهن برای شیشه‌های بزرگ 🔺 چسب برق برای شیشه‌های کوچک 📌 چند توصیه کارآمد: 🔹 در صورت امکان روی شیشه‌ها طلق پلاستیکی نصب کنید. 🔹 در پشت شیشه، پرده ضخیم یا پتو نصب شود. 🔹 تخت‌خواب یا محل نشستن نزدیک پنجره نباشد. 🔹 آینه یا شیشه‌های تزئینی قابل جابجایی را به جای مطمئن و دور از خانواده منتقل کنید. 🔹 پنجره‌های دو جداره باید از هر دو سمت چسب شوند.
تاثیر چسباندن چسب روی شیشه: برای کمتر شدن خطر خرده شیشه در موج انفجار، چسب از داخل خانه روی شیشه زده شود. ابتدا یک ضربدر از گوشه بالا به گوشه پایین بزنید. سپس یک بعلاوه وسط شیشه بزنید تا شیشه به چند قسمت تقسیم شود. در آخر یک نوار چسب دور قاب شیشه بزنید. چسب پهن و محکم بهتر است. اگر پرده ضخیم یا پتو جلوی پنجره کشیده شود خرده شیشه کمتر پخش می‌شود.
آموزش چسب زدن ۱ تفاوت شدید وجود و عدم وجود چسب. هر طبقه که چسب داشته شیشه سالم دارد.
مکان مناسب پناه گرفتن ⚠️ فاصله ایمن از یک انفجار مهیب چقدر است؟ ▫️قانون دو دیوار یکی از معتبرترین پروتکل‌های ایمنی در جنگ‌های شهری است؛ طبق این قانون باید پناهگاهی را انتخاب کنیم که حداقل دو دیوار مستحکم با محیط بیرون فاصله داشته باشد. ▫️دیوار اول بخش بزرگی از انرژی موج و ترکش‌ها را جذب می‌کند و ممکن است فرو بریزد. دیوار دوم وظیفه محافظت از فرد در برابر ترکش‌های ناشی از تخریب دیوار اول و شیشه‌ها را بر عهده دارد. ایمن‌ترین نقاط خانه: ▫️راهروهای داخلی ▫️حمام و سرویس بهداشتی ▫️پله‌ها و پاگردها ▫️اما اگر در فضای باز و محیط‌های عمومی هستید، نباید بدوید؛ چون سرعت موج انفجار از هر انسانی بیشتر است. بهترین کار در محیط بیرون: 1️⃣ دراز کشیدن دمر 2️⃣ جهت قرارگیری 3️⃣ محافظت از جمجمه 4️⃣ دوری از شیشه و اشیاء مرتفع ▫️اگر در داخل خودرو هستید، بلافاصله توقف کرده و پیاده شوید. چون اتومبیل‌ها به دلیل داشتن حجم زیادی از شیشه و بنزین، در برابر انفجار آسیب‌پذیرند. در یک جوی آب یا پشت یک جدول بتنی بلند پناه بگیرید.

بهترین مکان‌ها برای پناه گرفتن

زیرزمین و پارکینگ‌های زیرزمینی امن‌ترین مکان‌ها در برابر موج انفجار و آسیب‌های ناشی از آن هستند. اگر هنگام انفجار در ساختمان هستید، نزدیک دیوارهای بدون پنجره یا سطوح شیشه‌ای بمانید، اما به خود دیوار تکیه ندهید؛ چرا که ممکن است در اثر موج انفجار یا لرزش، دچار آسیب شوید. در فضای باز، به دنبال نزدیک‌ترین ساختمان یا پایین‌ترین نقطه زمین باشید. اگر زیرزمین در دسترس نیست، به پایین‌ترین طبقه ساختمان بروید. از پنجره‌ها فاصله بگیرید و اگر ممکن است، شیشه‌ها را با لایه محافظ پلاستیکی یا چسب پهن بپوشانید تا از پرتاب خرده‌شیشه‌ها جلوگیری شود.

در فضای باز چه کنیم؟

اگر امکان پناه گرفتن در ساختمان را ندارید، پایین‌ترین نقطه ممکن را پیدا کنید و بدن خود را تا حد ممکن به زمین بچسبانید. می‌توانید در جوی‌ها یا هر فرورفتگی طبیعی پناه بگیرید. پس از انفجار، ترکش‌ها و آوار معمولاً به سمت بالا پرتاب می‌شوند، بنابراین پایین‌ترین مکان، امن‌ترین نقطه خواهد بود. روی شکم دراز بکشید، صورتتان را روی زمین قرار دهید و با دست‌ها از سرتان محافظت کنید. نکات ایمنی تکمیلی: قسمت‌های بدون پوشش بدن را با هر نوع پارچه نسوز بپوشانید؛ حتی کت، ژاکت یا روزنامه می‌توانند از پوست در برابر سوختگی محافظت کنند. چشمان خود را ببندید تا از ورود ترکش جلوگیری شود. دهان خود را کمی باز نگه دارید تا فشار موج انفجار به ریه‌ها آسیب نزند.

کارهایی که باید انجام دهید ✅

✅ امن‌ترین نقطه خانه یا محل کارتان را از قبل شناسایی کنید. از «قانون دو دیوار» استفاده کنید؛ یعنی به فضای راهرو مانندی بروید که از دو طرف توسط دیوار محافظت می‌شود. ✅ اگر ساختمان زیرزمین یا پناهگاه ندارد، راه‌پله‌های بتنی بدون پنجره معمولاً انتخاب بهتری هستند. ✅ روکش‌های پلاستیکی یا چسب پهن برای پوشاندن پنجره‌ها تهیه کنید تا از پاشیدن خرده‌شیشه جلوگیری شود. ✅ با استفاده از میز، تشک یا کتاب‌های قطور یک پناهگاه موقت و ایمن بسازید. ✅ به محض شنیدن صدای انفجار یا آژیر، به زمین دراز بکشید، دست‌ها را روی سر بگذارید و دهان‌تان را باز نگه دارید. ✅ مطمئن شوید که آب آشامیدنی و غذای خشک در دسترس دارید و بعد از انفجار، آماده قطع برق و گاز خانه باشید.

کارهایی که نباید انجام دهید ❌

❌ به انفجارها، پهپادها یا هواپیماها نگاه نکنید. ❌ برای عکس‌برداری یا فیلم‌برداری از خانه خارج نشوید. ❌ کنار پنجره‌ها پناه نگیرید. ❌ به دیوارها تکیه ندهید. ❌ به‌صورت گروهی در یک نقطه تجمع نکنید، به‌ویژه در فضای باز. منبع 
اقدامات ایمنی هنگام انتشار دود ناشی از آتش‌سوزی و مواد نفتی جمعیت هلال احمر: درب‌ها و پنجره‌ها را محکم ببندید تا ورود دود به داخل ساختمان کاهش یابد. یک اتاق کم‌پنجره مستقر شوید تا میزان تماس با دود کمتر شود در صورت احساس بوی نامطبوع یا سوزش تنفسی، صورت خود را با آب بشویید. در صورت امکان، یک تکه پارچه مرطوب روی بینی و دهان قرار دهید تا ورود ذرات دود کاهش یابد. در صورتی که سرفه شدید، حالت تهوع یا علائم تنفسی داشتید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
زنده‌ماندن در زیر آوار انجام کارهای زیر می‌تواند شانس زنده ماندن را افزایش دهد: ۱ ـ آرامش خود را حفظ کنید ابتدا سعی کنید نفس عمیق بکشید و ترس خود را کنترل کنید. هرچقدر که تنفس شما آرام‌تر و منظم‌تر باشد، اکسیژن کمتری مصرف می‌کنید. به خودتان یادآوری کنید که در بسیاری از موارد، افراد تا چندین روز زیر آوار زنده مانده‌اند. ۲ ـ در صورت امکان، موقعیت امن‌تری پیدا کنید اگر هنوز تحرک دارید و فضا اجازه می‌دهد، سعی کنید خودتان را به فضای باز یا محکم‌تری برسانید. مثلاً زیر میز یا هر جسمی که می‌تواند از شما محافظت کند. اما مراقب باشید؛ تکان دادن زیاد آوار ممکنه باعث ریزش بیشتر و بدتر شدن شرایط شود. ۳ ـ از فریاد زدن خودداری کنید فریاد زدن هم انرژی مصرف می‌کند و هم اکسیژن زیادی می‌طلبد. در عوض، سعی کنید با ضربه زدن منظم به لوله‌ها، دیوارها یا هر جسم فلزی، توجه نیروهای نجات را جلب کنید. این صداها بهتر از فریاد هستند و احتمال شنیده شدن‌شان بیشتر است. ۴ ـ در مصرف انرژی و اکسیژن صرفه‌جویی کنید فعالیت‌های غیرضروری مثل زور زدن الکی یا تکان خوردن زیاد می‌تواند وضعیت شما را بدتر کند. فعالیت خود را به حداقل برسانید. اگر به آب دسترسی دارید، آن را جرعه‌جرعه و در فواصل زمانی منظم مصرف کنید. به خاطر داشته باشید که انسان بدون غذا روزها زنده می‌ماند، اما بدون آب نه. ۵ ـ از وسایل اطراف برای علامت‌ دادن استفاده کنید اگر نور از جایی نفوذ کرده یا روزنه‌ای در اطراف شما وجود دارد، می‌توانید با تکان دادن یک تکه پارچه روشن، لباس، یا هر وسیله رنگی، توجه نجات‌گران را جلب کنید. هرگز از کبریت یا فندک برای علامت دادن استفاده نکنید؛ زیرا احتمال نشتی گاز وجود دارد. اگر تلفن همراه‌ شما هنوز شارژ و آنتن دارد، موقعیت مکانی خودتان را برای شماره ۱۱۲ یا دیگر نیروهای امدادی و همینطور دوستان و آشنایان ارسال کنید. ۶ ـ تنفس خود را ایمن کنید با یک تکه پارچه خشک یا مرطوب، دهان و بینی‌ را بپوشانید. این کار باعث می‌شود تا گرد و غبار کمتری وارد ریه‌ها شود و احتمال آسیب‌ تنفسی کاهش پیدا می‌کند. ۷ ـ با ماساژ جریان خون را حفظ کنید اگر بخشی از بدن‌تان زیر آوار گیر کرده و نمی‌توانید آن را آزاد کنید، بالای ناحیه گیر افتاده را ماساژ دهید. این کار موجب حفظ جریان خون می‌شود و می‌تواند به نجات عضو آسیب‌دیده کمک کند. ۸ ـ از نور موبایل با احتیاط استفاده کنید اگر باتری گوشی‌تان هنوز شارژ دارد، از آن فقط در مواقع ضروری استفاده کنید. نور صفحه‌نمایش را در کمترین حالت تنظیم کنید تا مصرف باتری کاهش یابد. از روشن گذاشتن چراغ قوه یا صفحه‌نمایش به‌طور مداوم خودداری کنید. منابع نوری حیاتی هستند و باید با دقت مصرف شوند. ۹ ـ به صداهای اطراف با دقت گوش دهید گاهی نیروهای امداد یا سایر بازماندگان در نزدیکی شما حضور دارند اما نمی‌توانید آن‌ها را ببینید. در بازه‌های زمانی مشخص، سکوت کنید و به صداهای اطراف گوش دهید. صدای پا، صحبت، یا صدای ابزار ممکن است نشان‌دهنده نزدیک بودن کمک باشد. ۱۰ ـ اگر تماس موفق نبود، گوشی را خاموش یا در حالت کم‌مصرف بگذارید اگر پس از تلاش برای تماس با نیروهای امدادی (مانند شماره ۱۱۲) پاسخی دریافت نکردید، گوشی را خاموش کنید یا در حالت «پرواز» یا «Battery Saver» قرار دهید تا باتری‌ حفظ شود. گوشی را فقط در بازه‌های زمانی مشخص (مثلاً هر چند ساعت یک‌بار) روشن کنید و پیامک یا تماس اضطراری بگیرید. قبلا در نوشدارو به توضیح کامل قابلیت درخواست کمک اضطراری یا Emergency SOS پرداختیم. ضمنا یک مطلب مهم دیگر هم برای مدیریت هوشمندانه باتری تلفن همراه داریم که پیشنهاد می‌کنم آن را حتما ببینید. ۱۱ ـ از تاریکی نترسید، آن دشمن شما نیست تاریکی ممکن است در ابتدا ترسناک به‌نظر برسد. در چنین شرایطی، نبود نور، کاملا طبیعی است و خطری از سمت تاریکی شما را تهدید نمی‌کند. سعی کنید چشم‌هایتان را ببندید و به جای تمرکز بر تاریکی، به چیزهای مثبت فکر کنید. تاریکی فقط یک وضعیت موقتی است، نه نشانه‌ی خطر. کارهایی که نباید انجام دهید از تحرک زیاد یا بی‌هدف پرهیز کنید. ممکن است محل ریزش ناپایدار باشد و هر حرکت اشتباه باعث بدتر شدن شرایط شود. تا وقتی مطمئن نیستید کسی نزدیک شماست، فریاد نزنید. فریاد انرژی و اکسیژن را بی‌جهت مصرف می‌کند. از شکستن دیوارها یا اشیای اطرافتان پرهیز کنید. این کار ممکن است باعث فروریختن بیشتر آوار یا بسته شدن راه تنفسی شود. در پایان، مهم‌ترین چیز، حفظ امید، صرفه‌جویی در انرژی و ارتباط‌گیری هوشمندانه با دنیای بیرون است. اگر این نکات را رعایت کنید، شانس زیادی برای زنده ماندن خواهید داشت. منبع
حضور در خودرو در زمان انفجار اگر قرار است سوار خودرو شوید و در خیابان‌ها تردد کنید، باید همین الان به فکر تدابیر اولیه باشید. قبل از اینکه دیر شود، این اقلام را درون ماشین و در دسترس نگه دارید: 🔹جعبه کمک‌های اولیه (شامل اقلام ضروری برای مراقبت از زخم‌ها و پانسمان) 🔹آب آشامیدنی 🔹چراغ‌ قوه 🔹شارژر فندکی/پاوربانک 🔹ابزار شیشه‌شکن 🔹چند ماسک N95 🔹عینک محافظ شفاف 🔹دستکش کار سبک این ابزارها زمانی به درد می‌خورند که دم دست باشند، نه ته صندوق. باک ماشین هم بهتر است هیچوقت به کمتر از نصف نرسد تا وسط تخلیه‌ها یا توقف‌های طولانی گیر نکنید. ماشین پناهگاه نیست! این اصل مهم را فراموش نکنید: ماشین پناهگاه خوبی برای انفجارهای نزدیک نیست. در عین حال، بمباران می‌تواند با چنان سرعتی اتفاق بیفتد که هیچ فرصتی برای پناه گرفتن در جایی دیگر نداشته باشید. بنابراین مهم‌ترین مساله این است که راننده شرایط را به سرعت ارزیابی کند و بهترین تصمیم را برای خود و باقی سرنشینان بگیرد.

در لحظه انفجار چه کنیم؟

در حالت ایده‌آل، راننده باید با شنیدن اولین صدای هشدار‌آمیز، اتومبیل را با حفظ آرامش و ایمنی کنار بزند، سپس سرنشینان پیاده شوند و خود را به نزدیک‌ترین سرپناه (جایی دور از سطوح شیشه‌ای و در کف زمین یا پایین‌تر) برسانند. دلیلش این است که در انفجارها، خرده‌شیشه و موج انفجار بیشترین آسیب را وارد می‌کنند و معمولاً امن‌ترین نقاط، پایین‌ترین نقاط هستند؛ جاهایی مثل جوی آب، فرورفتگی‌ها و انبارهای زیرزمینی. اما اگر انفجار بسیار سریع و نزدیک رخ دهد، احتمالاً فرصتی برای خروج نخواهد بود. در این شرایط، به انفجار نگاه نکنید، به سرعت داخل خودرو تا زیر خط پنجره‌ها خم شوید و سر خود را با دست بپوشانید. از پیش با تمام سرنشینان هم هماهنگ شوید و نکات را به آن‌ها انتقال دهید، به‌خصوص کودکان و افراد مسن. همین خم شدن و پوشاندن سر و صورت می‌تواند از جراحات جدی جلوگیری کند. نکته مهم: پیشنهاد می‌کنیم هنگام رانندگی در شرایط فعلی، همواره شیشه‌ها را اندکی پایین نگه دارید تا موج انفجار احتمالی، شیشه‌ها را نشکند و آسیبی به پرده گوش‌ها وارد نشود.

بعد از انفجار چه کنیم؟

از یاد نبرید که خیلی از اوقات، کار با یک انفجار تمام نمی‌شود و ممکن است حملات و انفجارهای ثانویه هم در راه باشند. در فواصل میان انفجارها، چند ثانیه کوتاه فرصت دارید که خودتان را در شرایطی ایمن‌تر قرار دهید. منظور، برداشتن گام‌های کوچکی است که خطرات احتمالی را کمتر می‌کنند، نه اینکه به صورت گروهی پا به فرار بگذارید و خودتان را بیش از پیش در معرض خطر قرار دهید! اگر هنوز داخل ماشین بودید، می‌توانید در چند ثانیه پیاده شوید و خودتان را به چند متر آن‌طرف‌تر برسانید. همان‌طور که قبلاً در مطلب «چگونه هنگام انفجار و ریزش آوار، امن‌ترین نقطه را پیدا کنیم؟» گفته‌ایم، کفِ زمین و فرو رفتگی‌ها، امن‌ترین نقاط در فضای باز به حساب می‌آیند. برای مثال می‌شود از ماشین پیاده شد و درون جوی کنار خیابان پناه گرفت. هنگام پناه‌گیری، تمام بدن خود را به سطح زمین بچسبانید و دهان خود را اندکی باز نگه دارید تا موج انفجار به ریه‌ها و پرده گوش آسیب نزند. اگر در لحظه انفجار داخل تونل بودید و یا انفجار داخل تونل رخ داد، اولویت با خروج از تونل است. اگر امکان حرکت با ماشین نیست، کنار بزنید و پیاده از مسیرهای خروج اضطراری خارج شوید. بعد از انفجار کنجکاوی نکنید و به سمت صدا یا محل اصابت نروید. اگر انفجار مربوط به تاسیسات صنعتی، مخازن یا مواد شیمیایی باشد با نشانه‌هایی مثل بوی تند، سوزش چشم/گلو یا ابرهای غیرعادی روبه‌رو خواهید شد. با بیشترین سرعت ممکن از منبع آلودگی دور شوید و اگر ناچارید مدتی داخل خودرو بمانید، شیشه‌ها و دریچه‌های هوا را ببندید و کولر/بخاری را خاموش کنید. علائمی که باید بعد از انفجار جدی بگیرید بعد از موج انفجار، حتی اگر به ظاهر سالمید، این علائم را جدی بگیرید: کم‌شنوایی یا زنگ گوش سرگیجه خونریزی از گوش تنگی نفس سرفه درد قفسه سینه درد شکم حالت تهوع تاری دید گیجی یا سردرد بعضی آسیب‌های ناشی از موج انفجار (به‌خصوص در ریه، گوش، مغز و شکم) ممکن است با تاخیر نمایان شوند. اگر چنین علائمی داشتید، ارزیابی پزشکی را در اولویت قرار دهید. منبع
مواجهه با مواد غذایی در نبود برق یخچال اگر برق برای مدت طولانی قطع شود، یخچال و فریزر از کار می‌افتند و مواد غذایی تازه یا یخ‌زده به‌سرعت در معرض فساد قرار می‌گیرند. مواد حساسی مانند گوشت، مرغ، ماهی، لبنیات و حتی برخی سبزیجات تازه در دمای محیط فقط چند ساعت تا حداکثر یکی دو روز قابل نگهداری هستند و پس از آن خطر رشد باکتری و مسمومیت غذایی به‌طور جدی افزایش پیدا می‌کند. برای کاهش خطر و مدیریت بهتر مواد غذایی در زمان قطع برق، می‌توان این اقدامات را انجام داد: ۱. اولویت‌بندی در مصرف مواد غذایی مواد غذایی حساس مانند گوشت، مرغ، ماهی و لبنیات را در اولویت قرار دهید. بهتر است آن‌ها را زودتر بپزید و در همان یکی دو روز اول مصرف کنید یا در صورت امکان بین اعضای خانواده تقسیم کنید. اگر نیاز به نگهداری کوتاه‌مدت دارند، آن‌ها را در ظرف کاملاً تمیز و دربسته در خنک‌ترین نقطه خانه قرار دهید. ۲. مدیریت مواد فریز شده اگر مواد غذایی هنوز یخ‌زده هستند، آن‌ها را در جعبه یا کیسه عایق همراه با یخ نگهداری کنید. این کار می‌تواند کمک کند مواد غذایی چند ساعت تا حتی نزدیک به یک روز بیشتر سالم بمانند. ۳. کاهش باز و بسته کردن یخچال و فریزر هر بار باز کردن درِ یخچال یا فریزر باعث ورود هوای گرم و بالا رفتن سریع دمای داخل آن می‌شود. بنابراین در زمان قطع برق، درها را تا حد امکان کمتر باز کنید. ۴. استفاده از مواد غذایی ماندگار در چنین شرایطی بهتر است از غذاهای پایدارتر استفاده شود؛ مانند کنسروها، کمپوت‌ها، رب گوجه‌فرنگی، ترشی‌های صنعتی، خشکبار، برنج، حبوبات، ماکارونی و نودل فوری که در دمای محیط ماندگاری بیشتری دارند. ۵. آمادگی پیش از بحران بهترین راه مقابله با قطع طولانی‌مدت برق، پیش‌بینی و آمادگی قبلی است؛ یعنی ذخیره آب و نگهداری مقداری مواد غذایی پایدار و ماندگار در خانه. این کار می‌تواند در شرایط اضطراری از کمبود غذا جلوگیری کند.